Ödeme Emrine İtiraz: Süreler, Usul ve İtirazın Sonuçları

İcra takibinde ödeme emrine itiraz süresi, itirazın nasıl yapılacağı, kambiyo senetlerine dayalı takiplerdeki farklar ve itirazdan sonraki süreç.

İlamsız icra takibi, alacaklının elinde bir mahkeme kararı olmaksızın başlattığı takiptir. Alacaklının talebi üzerine icra dairesi borçluya bir ödeme emri gönderir. Ödeme emri, borcun belirli süre içinde ödenmesini veya itiraz edilmesini ister. Bu sürenin nasıl değerlendirildiği, takibin geri kalanını belirler.

İtiraz süresi kaç gündür?

• Genel haciz yoluyla ilamsız takiplerde: ödeme emrinin tebliğinden itibaren 7 gün
• Kambiyo senetlerine (çek, bono, poliçe) dayalı takiplerde: ödeme emrinin tebliğinden itibaren 5 gün

Süre, ödeme emrinin tebliğ edildiği günün ertesi günü işlemeye başlar. Sürenin son günü resmî tatile rastlarsa süre, tatili izleyen ilk iş gününün mesai bitiminde sona erer. Elektronik tebligatlarda tebliğ, bildirimin muhatabın elektronik adresine ulaştığı tarihi izleyen beşinci günün sonunda yapılmış sayılır.

İtiraz nasıl yapılır?

Genel haciz yoluyla takiplerde itiraz, takibin yapıldığı icra dairesine dilekçeyle veya sözlü beyanla yapılır ve itirazın sebepleri de bildirilir; sözlü itiraz icra dairesince tutanağa geçirilir. İtirazda şu ayrımlara dikkat edilmelidir:

• Borca itiraz: Borcun hiç olmadığı, ödendiği veya daha az olduğu gibi sebepler.
• İmzaya itiraz: Takibin dayanağı olan belgedeki imza borçluya ait değilse bu durum itirazda ayrıca ve açıkça belirtilmelidir; aksi hâlde imza, takip bakımından kabul edilmiş sayılır.
• Yetkiye itiraz: Takip yetkisiz bir icra dairesinde başlatıldıysa yetki itirazı, yetkili icra dairesi gösterilerek ve esasa ilişkin itirazlarla birlikte yapılmalıdır.
• Kısmi itiraz: Borcun bir kısmına itiraz ediliyorsa itiraz edilen miktar açıkça belirtilmelidir; faiz oranına ve masraflara da ayrıca itiraz edilebilir.

Kambiyo senetlerine dayalı takiplerde farklar

Çek, bono veya poliçeye dayanan takiplerde itiraz icra dairesine değil icra mahkemesine yapılır ve süre beş gündür. Bu takiplerde borca itirazın, kural olarak resmî veya imzası ikrar edilmiş bir belgeyle ispatı gerekir; imzaya itiraz ise ayrıca incelenir. En önemli fark, itirazın takibi kendiliğinden durdurmamasıdır. İcra mahkemesi, itirazı ciddi gördüğü hâllerde takibin durdurulmasına karar verebilir.

İtirazdan sonra süreç nasıl işler?

Genel haciz yoluyla takipte süresinde yapılan itiraz takibi durdurur. Takibe devam etmek isteyen alacaklının iki yolu vardır:

• İtirazın kaldırılması: Alacaklının elinde imzası ikrar edilmiş veya resmî bir belge varsa, itirazın tebliğinden itibaren altı ay içinde icra mahkemesinden itirazın kaldırılmasını isteyebilir.
• İtirazın iptali davası: Alacaklı, itirazın tebliğinden itibaren bir yıl içinde genel mahkemede itirazın iptali davası açabilir. Alacağın niteliğine göre (ticari alacak, işçi alacağı, tüketici uyuşmazlığı gibi) bu davadan önce arabulucuya başvurulması zorunlu olabilir.

Bu yargılamada borçlunun itirazının haksız olduğu anlaşılırsa, koşulları varsa borçlu aleyhine alacağın yüzde yirmisinden az olmamak üzere icra inkâr tazminatına hükmedilir. Aynı şekilde takibin haksız ve kötüniyetli olduğu anlaşılırsa alacaklı aleyhine tazminata karar verilebilir.

Süre kaçırılırsa ne olur?

İtiraz süresi geçirilirse takip kesinleşir ve alacaklı haciz isteyebilir. Borçlu, elinde olmayan sebeplerle süresinde itiraz edemediyse, engelin ortadan kalkmasından itibaren üç gün içinde icra mahkemesine gecikmiş itirazda bulunabilir. Ayrıca borçlu olmadığını düşünen kişi, takip kesinleşmiş olsa bile menfi tespit davası açabilir; takip nedeniyle ödediği parayı ise ödeme tarihinden itibaren bir yıl içinde istirdat davasıyla geri isteyebilir.

Sık sorulan sorular

Yazar Av. Erdem Cengiz

Marmara Üniversitesi Hukuk Fakültesi mezunu. Ceza hukuku ve gayrimenkul hukuku başta olmak üzere Tekirdağ’da avukatlık ve hukuki danışmanlık faaliyetlerini yürütmektedir.

Hakkımızda