Bir alacağın tahsili ya da haksız bir takibe karşı korunma, İcra ve İflas Kanunu’nun sıkı şekil ve süre kurallarına bağlıdır. Takibin doğru yolla başlatılması alacaklı açısından ne kadar önemliyse, ödeme emrine süresi içinde ve doğru gerekçeyle itiraz edilmesi de borçlu açısından o kadar belirleyicidir. Bu alandaki çalışmalar hem alacaklı hem borçlu tarafında yürütülür.
Başlıca çalışma konuları
- İlamlı ve ilamsız icra takipleri
- Kambiyo senetlerine (çek, bono) dayalı takipler
- Ödeme emrine itiraz ve icra mahkemesine şikâyet
- İtirazın iptali ve itirazın kaldırılması davaları
- Menfi tespit ve istirdat davaları
- Haciz, satış ve istihkak süreçleri
- Kiralanan taşınmazların tahliyesine ilişkin takipler
- İflas ve konkordato süreçleri
Takip yolunun seçimi
Alacağın bir mahkeme kararına dayanıp dayanmadığı, kambiyo senedine bağlı olup olmadığı veya rehinle güvence altına alınıp alınmadığı, izlenecek takip yolunu belirler. Yanlış takip yolunun seçilmesi, takibin iptaline ve zaman kaybına yol açabilir.
Ödeme emrine itiraz
Genel haciz yoluyla ilamsız takiplerde borçlu, ödeme emrinin tebliğinden itibaren yedi gün içinde, sebeplerini de göstererek icra dairesine itiraz edebilir; süresinde yapılan itiraz takibi durdurur. Kambiyo senetlerine dayalı takiplerde ise borca ve imzaya itiraz beş gün içinde icra mahkemesine yapılır ve takibi kendiliğinden durdurmaz. Süre kaçırıldığında takip kesinleşir ve haciz aşamasına geçilebilir.
İtirazdan sonra alacaklının yolları
Borçlunun itirazıyla duran takibe devam edebilmek için alacaklı, elindeki belgenin niteliğine göre icra mahkemesinden itirazın kaldırılmasını isteyebilir veya genel mahkemede itirazın iptali davası açabilir. İtirazın haksız olduğu anlaşılırsa, koşulları varsa borçlu aleyhine icra inkâr tazminatına hükmedilir.
Borçlunun korunma yolları
Borçlu olmadığı bir miktar için takibe maruz kalan kişi menfi tespit davası açabilir; takip nedeniyle ödemek zorunda kaldığı parayı ise istirdat davasıyla geri isteyebilir. Kanunen haczedilemeyen mallara veya maaş haczinin sınırlarına aykırı işlemlere karşı icra mahkemesine şikâyet yoluna başvurulabilir.
İcra ve İflas Hukuku hakkında sık sorulan sorular
Ödeme emrine itiraz süresi kaç gündür?
Genel haciz yoluyla ilamsız takiplerde ödeme emrinin tebliğinden itibaren yedi gün, kambiyo senetlerine dayalı takiplerde ise beş gündür. Kambiyo takiplerinde itiraz, icra dairesine değil icra mahkemesine yapılır.
İtiraz edilince takip durur mu?
Genel haciz yoluyla ilamsız takiplerde süresinde yapılan itiraz takibi durdurur. Kambiyo senetlerine dayalı takiplerde ise itiraz takibi kendiliğinden durdurmaz; icra mahkemesinden takibin durdurulmasına karar verilmesi istenebilir.
Maaşa ne kadar haciz konulabilir?
Maaş ve ücretler, borçlu ile ailesinin geçimi için gerekli miktar ayrıldıktan sonra haczedilebilir; haczedilecek kısım kural olarak maaşın dörtte birinden az olamaz. Nafaka alacaklarına ilişkin takiplerde farklı kurallar uygulanabilir.
